AS
AS HUKUK Antalya Avukatlık & Danışmanlık
Faiz ile Karşılanamayan Zararın (Munzam Zarar) İstenmesi
Para Borçlarında Temerrüt Faizi ve Aşkın (Munzam) Zararlar
Antalya AS Hukuk & Danışmanlık Bürosu’ndan Avukat Ayşenur Kocabaş Және Avukat Sena Demircan’ın kaleminden hukuki rehber.
Ekonomik dalgalanmaların ve enflasyonun yoğun olduğu dönemlerde, sadece yasal faiz (temerrüt faizi) alacaklının gerçek zararını karşılamaya yetmeyebilir. Antalya avukat kadromuzla bu makalemizde, paranızın değer kaybı karşısında sahip olduğunuz aşkın zarar (munzam zarar) haklarınızı detaylandırıyoruz.
Temerrüt Faizi Nedir?
Temerrüt faizi, borçlunun borcunu vadesinde ödememesi durumunda alacaklıya ödemekle yükümlü olduğu tazminat niteliğinde bir faizdir. Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen bu mekanizma, alacaklının mahrum kaldığı likiditeyi telafi etmeyi amaçlar. Ancak yüksek enflasyon karşısında bu faiz oranı genellikle “sembolik” kalmaktadır.
Aşkın Zarar (Munzam Zarar) Kavramı
Alacaklının uğradığı zararın, borçlunun ödediği temerrüt faizinden daha fazla olması durumuna aşkın zarar denir. Eğer paranızın satın alma gücü, dava süreci boyunca enflasyon veya döviz kuru karşısında faizden daha fazla eridiyse, bu farkı borçludan talep etme hakkınız mevcuttur.
- Somut İspat: Banka kredi faizi veya fatura gibi belgelerle ispat.
- Soyut İspat: Enflasyon, ÜFE-TÜFE ve döviz kurlarındaki artışla ispat.
Sözleşmelerde Olumlu ve Olumsuz Zarar Ayrımı
✅ Olumlu (Müspet) Zarar:
Sözleşme tam olarak yerine getirilseydi elde edilecek olan kardır. (Örn: Malın teslim edilmemesi sonucu kaçan kar.)
Sözleşme tam olarak yerine getirilseydi elde edilecek olan kardır. (Örn: Malın teslim edilmemesi sonucu kaçan kar.)
❌ Olumsuz (Menfi) Zarar:
Sözleşme hiç kurulmasaydı uğranılmayacak zarardır. (Örn: Noter, yol ve hazırlık masrafları.)
Sözleşme hiç kurulmasaydı uğranılmayacak zarardır. (Örn: Noter, yol ve hazırlık masrafları.)
Aşkın Zarar Hangi Durumlarda Talep Edilebilir?
Hukuk büromuzun Antalya’daki uzmanlık alanları doğrultusunda şu durumlarda aşkın zarar davası açılması mümkündür:
- İşçilik Alacakları: Maaş ve tazminatların geç ödenmesi.
- Trafik Kazaları: Tazminat ödemesinin enflasyon karşısında erimesi.
- Vekalet Ücretleri: Avukatlık alacaklarının zamanında tahsil edilememesi.
- Gayrimenkul Davaları: Tapu iptal tescil süreçlerindeki değer kayıpları.
Жиі қойылатын сұрақтар
Aşkın zarar davasında zaman aşımı süresi nedir?
Kural olarak, asıl alacağın bağlı olduğu zaman aşımı süresi geçerlidir. Genellikle bu süre 10 yıldır, ancak davanın niteliğine göre değişebilir.
Yüksek enflasyon tek başına ispat sayılır mı?
Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, paranın alım gücündeki belirgin kayıplar (enflasyon, döviz) “soyut ispat” kapsamında değerlendirilerek tazminata konu edilebilir.
